Sáng 28/10, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả đối với vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh, theo hướng công trình đủ điều kiện được tồn tại, công trình không đạt yêu cầu phải phá dỡ, còn người mua nhà ngay tình không phải gánh chi phí khắc phục.

Nghị quyết được biểu quyết tại kỳ họp thứ bảy, HĐND thành phố khóa XVII, với sự tán thành của đa số đại biểu có mặt. Văn bản được ban hành trên cơ sở các quy định của Luật Thủ đô 2026, áp dụng riêng cho nhóm dự án có vi phạm kéo dài nhiều năm, trong đó có các khu chung cư tại Linh Đàm, Kiến Hưng, Tân Triều, Đại Thanh, Xa La và Kim Văn – Kim Lũ.

Quy mô vi phạm lớn, hàng chục nghìn căn hộ bị ảnh hưởng

Theo số liệu được báo cáo, các dự án này được phê duyệt ban đầu với 6.759 căn hộ, nhưng thực tế đã xây tới 24.943 căn, tức vượt 18.184 căn so với quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng. Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn nhận định, khung pháp luật thông thường khó giải quyết dứt điểm những vi phạm có quy mô và tính chất phức tạp như vậy, nên cần một cơ chế riêng bảo đảm khách quan, minh bạch, đồng thời tính đến trật tự, an toàn và an sinh xã hội.

Công trình được phân loại để xử lý

Theo nghị quyết, các công trình được chia theo mức độ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Công trình cao tầng đã hoàn thành, bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng và khoảng cách theo quy định, không vi phạm chỉ giới đường đỏ sẽ được xem xét cho tồn tại có điều kiện. Công trình không đáp ứng các tiêu chí này phải phá dỡ. Với những vi phạm ở khối đế, tầng kỹ thuật hoặc không gian sinh hoạt cộng đồng, cư dân phải di dời để hoàn trả công năng theo quy hoạch hoặc chuyển sang mục đích công cộng. Theo thông tin được báo chí dẫn lại tại kỳ họp, dự kiến có hơn 3.900 căn hộ cao tầng thuộc diện phải phá dỡ.

Về nghĩa vụ tài chính, chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí khắc phục, bồi thường, di dời và nộp lại khoản lợi bất hợp pháp, trong đó phần xây dựng vượt được tính theo diện tích tăng thêm nhân suất vốn đầu tư và hệ số 50%. Chủ đầu tư chỉ được cập nhật quy hoạch, giao đất và cấp giấy chứng nhận sau khi hoàn thành biện pháp khắc phục. Nếu không tự giác thực hiện, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ra quyết định buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp và tổ chức cưỡng chế.

Quyền lợi của người mua nhà

Nguyên tắc xuyên suốt của nghị quyết là người mua nhà hợp pháp, không có lỗi thì không phải chịu thiệt hại. Nghĩa vụ bồi thường cho người dân được ưu tiên trước nghĩa vụ nộp lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ đất đai của chủ đầu tư.

Hộ dân thuộc diện di dời được bồi thường và bàn giao nhà trong 90 ngày kể từ khi nhận đủ tiền, được ưu tiên thỏa thuận mua căn hộ của chủ đầu tư và hỗ trợ tạm cư. Trường hợp đủ điều kiện nhà ở xã hội, người dân được ưu tiên mua hoặc thuê mua mà không phải bốc thăm. Hộ có nguồn thu nhập duy nhất từ kinh doanh tại khối đế bị chuyển đổi được hỗ trợ một lần, mức tương đương sáu tháng lương tối thiểu vùng. Những người mua không thuộc diện di dời tiếp tục thực hiện hợp đồng và được cấp giấy chứng nhận sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Những việc cần làm tiếp theo

Tại kỳ họp, ông Võ Đăng Dũng, đại biểu HĐND thành phố, bày tỏ đồng tình với việc ban hành nghị quyết nhưng đề nghị thành phố có hướng dẫn và hỗ trợ cụ thể cho cấp xã, bởi việc di dời, phá dỡ sẽ tác động lớn tới sinh hoạt, lao động và học tập của hàng vạn người dân. Ban Đô thị HĐND thành phố cũng đề nghị đánh giá năng lực tài chính của chủ đầu tư, làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa các đơn vị và công khai thông tin để thuận lợi cho việc giám sát.

Theo UBND thành phố, Hà Nội sẽ chỉ đạo xây dựng phương án khắc phục riêng cho từng dự án; trước khi di dời, UBND cấp xã phối hợp chủ đầu tư lập danh sách và công khai phương án để người dân nắm rõ quyền lợi. Chủ đầu tư được yêu cầu lập phương án phá dỡ an toàn trong thời hạn 30 ngày đối với phần phải tháo dỡ, nếu không sẽ bị cưỡng chế. Thành phố nhấn mạnh việc cho phép một số công trình tồn tại là biện pháp khắc phục hậu quả, không đồng nghĩa với hợp thức hóa sai phạm.

Muanhapho.vn – Nền tảng nhà thực trực tuyến.