Nghị định 281/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chính thức có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, với hàng loạt thay đổi về thẩm quyền xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả mà người sở hữu bất động sản cần nắm rõ.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 281/2026/NĐ-CP ngày 13/7/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Văn bản có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, mang theo nhiều điều chỉnh đáng chú ý về thẩm quyền xử lý, nguyên tắc áp dụng và biện pháp khắc phục hậu quả.

Nâng mức phạt cấp xã, bỏ thẩm quyền cấp huyện

Thay đổi lớn nhất nằm ở việc tổ chức lại thẩm quyền xử phạt của chính quyền địa phương. Theo quy định sửa đổi, Chủ tịch UBND cấp xã được nâng mức phạt tối đa đối với một hành vi vi phạm của cá nhân từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng, tăng gấp 50 lần so với trước. Cấp xã cũng có thêm quyền phạt cảnh cáo, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn tối đa 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Ngược lại, thẩm quyền xử phạt vi phạm đất đai của Chủ tịch UBND cấp huyện bị bãi bỏ hoàn toàn.

Với tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi mức áp dụng cho cá nhân, có thể lên tới 500 triệu đồng ở thẩm quyền cấp xã.

Quy định riêng cho tài sản chung vợ chồng và đặc khu

Nghị định mới cũng bổ sung nguyên tắc xử lý đối với đất thuộc quyền sử dụng chung của vợ chồng: việc xử phạt được tính và thực hiện như với một cá nhân, không tách riêng hai chủ thể.

Đối với các đơn vị hành chính đặc khu được công nhận loại đô thị, mức phạt sẽ áp theo chức năng tương đương – nếu thực hiện nhiệm vụ như cấp phường thì áp khung phạt của phường, tương đương cấp xã thì áp khung phạt của xã.

Thêm ngoại lệ khi chậm đăng ký biến động đất đai

Quy định xử phạt 2-3 triệu đồng với hành vi không đăng ký biến động đất đai được bổ sung một trường hợp loại trừ: từ 31/8/2026, các trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư theo hình thức thỏa thuận quy định tại Điều 127 Luật Đất đai 2024 sẽ không bị phạt tiền vì lỗi này.

Bổ sung 4 biện pháp khắc phục hậu quả

Nghị định 281/2026/NĐ-CP cũng tái cấu trúc danh mục biện pháp khắc phục hậu quả, bổ sung 4 biện pháp bắt buộc mới: khôi phục hiện trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; khôi phục trạng thái ban đầu của mốc địa giới hành chính; thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai đúng quy định; và nộp lại toàn bộ giấy tờ giả hoặc hồ sơ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung.

Đồng thời, biện pháp “buộc thực hiện thủ tục để được phê duyệt dự án chăn nuôi tập trung quy mô lớn” từng áp dụng trước đây đã được bãi bỏ.

Muanhapho.vn – Nền tảng nhà thực trực tuyến.